ΧΑΡΗΣ ΒΛΑΒΙΑΝΟΣ /// Αυτοπροσωπογραφία του λευκού

ΓΡΑΦΕΙ Η ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ

O Χάρης Βλαβιανός είναι πολυσχιδής, πάντα παρών στη λογοτεχνική μας πραγματικότητα, είτε με κάποια δοκίμια, είστε με μεταφράσεις ποιητών που αγαπά, είτε παρών μέσω της Ποιητικής που διευθύνει, είτε μέσα από τα προσωπικά του βιβλία που είναι κυρίως ποιητικά. Ένας άνθρωπος με καίριο δημόσιο λόγο, με διαλέξεις και μαθητές, καθώς και αναγνώστες που παρακολουθούν και αγαπούν το έργο του. Έχει δώσει το στίγμα όλα τα χρόνια μιας ποιητικής ιδιοπροσωπίας, που τον διαχωρίζει αισθητά από τους ποιητές της «γενιάς» του.Στοχεύει πάντα σε ένα ποίημα «ανοιχτό» με την έννοια ότι όχι μόνο αντέχει, αλλά και αναδεικνύει τις πολλαπλές αντιθέσεις της νόησης και του συναισθήματος. Ένα ποίημα που εναλλάσσει μέσα στους κόλπους του την άρνηση, την κατάφαση και το ερώτημα, καθώς και αποδέχεται τις θέσεις, τις αντιθέσεις και τους ορισμούς, τις αντιφάσεις και τις αντιρρήσεις και διαπνέεται από ένα είδος φιλελευθερισμού και πλουραλισμού. Είναι η δική του ποιητική, ο δικός του τρόπος, για τον οποίο πολλάκις και ο ίδιος έχει εντέχνως μιλήσει στα περίφημα ποιήματα ποιητικής του, τα οποία συναντάμε στον συγκεντρωτικό τόμο «Η εύθραυστη επικράτεια των λέξεων», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νεφέλη.Το δεύτερο στοιχείο που χαρακτηρίζει την ποίηση του Βλαβιανού είναι τα αυτοβιογραφικά στοιχεία που κατακλύζουν τα ποιήματά του, με την έννοια ότι η πληγή του είναι συχνά η πηγή της ποίησής του. Τα οικογενειακά ζητήματα, η σχέση με τους χωρισμένους γονείς, τους παππούδες, την αδερφή του και πώς όλα αυτά συνετέλεσαν στην εσωτερική του μορφοποίηση, αλλά και πώς επηρέασαν την τέχνη του. Το θαυμαστό σε όλα αυτά είναι πως δεν υπάρχει λυγμός, με την έννοια ότι αρνείται κατηγορηματικά να ξεπέσει στο μελό που θα κατέστρεφε την γραφή του. Επιλέγει να κρατά αποστάσεις και να αναδημιουργεί από τα ερείπια και όχι να κλαίει πάνω σε αυτά. Στο ποίημα «Δώρο εξ ουρανού» γράφει: «Χαμένα χρόνια είπες;/ Μη γίνεσαι μελό./Υπάρχει Παράδεισος/που στο τέλος του ονείρου /να μην είναι απωλεσθείς;». Μέσω της γραφής διασώζει ό,τι μπορεί να διασωθεί εξάλλου. Μάλιστα, σε ανταπόκριση με την αυτοβιογραφική του ποίηση είναι πάντα και το «μυθιστόρημα σε 45 πράξεις» με τίτλο «Το αίμα νερό», όπου λέει στους αναγνώστες όλη την ιστορία της ζωής του, που αποτελεί έναν από τους μοχλούς της τέχνης του.Ένα τρίτο στοιχείο που ανιχνεύεται μέσα στο έργο του Βλαβιανού είναι η αγάπη του για το Δοκίμιο και την Ιστορία  αλλά και  σχέση πάντα με μια διάχυτη διακειμενικότητα που ποτέ ο ίδιος δε αρνήθηκε. Αντίθετα, συνειδητά ενσωματώνει μέσα στο έργο του με τον ένα ή τον άλλο τρόπο άλλους συγγραφείς με τους οποίους συνδιαλέχθηκε κατά καιρούς και που επηρέασαν ή δεν επηρέασαν το δικό του έργου. Όσο για τα δοκίμια, έχω υποστηρίξει και σε άλλη εργασία μου ότι πρόκειται για ποιήματα-δοκίμια, δηλαδή όχι ποιήματα με την τρέχουσα σημασία του όρου, ποιήματα που πραγματεύονται μια Ιδέα  και που έχουν μια φιλοσοφική χροιά. Πολλάκις έχουν μια αφόρμηση ιστορική ή αναφέρονται σε κάποιο ιστορικό γεγονός, ή πρόσωπο, προσδίδοντάς του μια άλλη ιδιαίτερη ματιά. Ως ιστορικός ο ίδιος άλλωστε ο ποιητής δεν μπορεί να μείνει αδιάφορος από την ιστορία (εδώ να θυμηθούμε και το πολύ ιδιαίτερο μυθοπλαστικό ντοκουμέντο του που αφορά στον Χίτλερ, με τίτλο «Το Κρυφό Ημερολόγιο του Χίτλερ»!)Έχει επτά χρόνια να εκδώσει αμιγώς ποιητικό βιβλίο και υπήρχε πάντα η απορία μέσα μου πώς θα συνεχίσει αυτή την πορεία. «Στην αυτοπροσωπογραφία του λευκού» λοιπόν επανέρχεται με τον δικό του πάντα τρόπο, αλλά με βλέμμα αλλιώτικο, διευρυμένο θα έλεγα πάνω σε κοινούς τόπους και αντικείμενα αναφοράς και μελέτης. Δεν λείπουν όλα τα παραπάνω στοιχεία που συνιστούν την ιδιοπροσωπία του, δεν αυτό-ακυρώνεται, αλλά ανανεώνει τον τρόπο να κοιτάει τα πράγματα και προτείνει ακόμα περισσότερες γλωσσικές, στοχαστικές, νοητικές και συναισθηματικές αναζητήσεις. Συναισθηματικές με την έννοια ότι δεν καταφεύγει ποτέ σε καθαρό λυρισμό, επηρεασμένος πιο πολύ από αγγλοσάξονες ποιητές και όχι μόνο. Προάγει το συναίσθημα με την κατάργησή του πολλές φορές σε στίχους ισορροπεί με διαύγεια και υπαινικτικότητα στα σημεία. Ώστε συχνά ο αναγνώστης να εισπράττει μια ειρωνεία ή ένα κλείσιμο του ματιού και έχοντας στην ουσία κερδίσει το χαμένο νόημα των πραγμάτων.Οπότε στην πρώτη ενότητα με τίτλο «Ωδή στο χαμένο νόημα» συναντάμε ποιήματα για την οικογένεια, τον γιο, τις κόρες, την γυναίκα, τους φίλους, το νόημα της ζωής, το φόβο του θανάτου, το τραυματικό παρελθόν. Β’ πρόσωπο συχνά, χιούμορ και ειρωνεία στα σημεία, αλλά και διάχυτος σκεπτικισμός, παιχνίδια με την έννοια της σιωπής, αλλά και μια περίφημη βιλανέλλα και πέντε καλοκαιρινά ερωτικά  χαϊκού που μυρίζουν Τήνο, το αγαπημένο του νησί. Σημειωτέον ότι αγαπά ως είδος το χαϊκού, χαρακτηριστικό το βιβλίο του με τα 100 φιλοσοφικά αλλά και φιλοσοφημένα του χαϊκου (στην ουσία είναι 101 με αυτό της αφιέρωσης). Αναφέρονται με χιούμορ στην ιστορία της φιλοσοφίας και το έργο και τις ιδέες σημαντικών φιλοσόφων.
Ι
Σαύρα σε πέτρα
ακίνητη τους κοιτά
φιλιά να δίνουν.
ΙΙ
Τ’ ακούς; Ακόμη
και τα τζιτζίκια το λεν:
«Δική του είσαι!»
III
Ξαπλώνει γυμνή
πάνω στις πέτρες’ παίρνει
μάτι και ο θεός.
ΙV
Koχύλι λευκό
στον ομφαλό της. Λόγια
λάγνα της λέει.
V
«Κάβουρα ψητό
να φας» Άλλες δαγκάνες
εκείνη ποθεί.
Διότι υπάρχει και η έντονη ερωτική διάσταση των ποιημάτων του. Η ερωτική του πλευρά, το ασίγαστο πάθος για αγάπη, με όλα της τα σημάδια. «Έρωτας κόκκινος και ζουμερός» από τη μία, αλλά και η «Απώλεια [1]» πάντα συμπληρωματική των δυνατών ερώτων («Όμως τι ακριβώς απωλέσαμε, αγαπημένη μου;/ O ένας τον άλλον/ή και οι δυο μας τη δυνατότητα / να δώσουμε στην ιστορία (μας) μια διαφορετική τροπή;» Ας σταματήσει ο θρήνος/δεν ωφελεί κανείς..[..]») Η Απώλεια 2 αφιερωμένη στον φίλο του  Τζόνυ Βεκρή, υπάρχει και αυτό το είδος της αγάπης. Φιλία εκλεκτική συγγένεια ίσως: […] Αυτό είναι το τέλος./ Η ψυχή σου /να έχει πετάξει ήδη μακριά μου,/κι εγώ να συνεχίζω να σου μιλώ/ σαν να βρίσκεσαι εδώ,/απέναντί μου/περιμένοντας τι άλλο,/να κόψω το τελευταίο πέταλο της φιλίας μας/και να σου πω/αυτό που ήθελες διαρκώς ν’ ακούς/»Όσο για το μήλο ως σύμβολο το χρησιμοποιεί και αλλού ως σύμβολο, σε παλαιότερα ποιήματα, όπως συχνά κάνει λεκτικά και νοηματικά παιχνίδια με την «νεκρή φύση» (Ωδή στο χαμένο νόημα, αφιερωμένο στην Άννα Πατάκη°) Ενδιαφέρον έχει να διερευνήσει κανείς (και έχει γίνει η αρχή ήδη σε ό,τι με αφορά), τα σημεία στίξης μέσα στο έργο του, κυρίως τα  θαυμαστικά και τα ερωτηματικά! Όμως και ο ρόλος των παρενθέσεων ως καίρια σχόλια, άλλοτε ειρωνικά, πνευματώδη ή καυστικά που προσδίδουν κάτι νέο στη ροή αλλά και στην υφή του ποιήματος.Στο ποίημα «Αν τα φιλιά» εμφανέστατος ο διάλογος με τον cummings που είναι και μεταφραστής του στην Ελλάδα.«Λέξεις λέξεις, αφόρητες λέξεις», ένα  ποίημα ερωτικό και άκρως διασκεδαστικό με θεατρικό περίβλημα θα έλεγε κανείς. Και είναι γεγονός ότι ο Βάρδος και οι χαρακτήρες των έργων του συναντώνται κάποιες φορές σε ποιήματα του Βλαβιανού, αν κρίνω και από τα Σονέτα της Συμφοράς του, αλλά και από ανεξάρτητα παλαιότερα ποιήματα.Το δεύτερο μέρος του βιβλίου έχει τίτλο σχεδόν Διάσημος. Πρόκειται για ένα εκτενές κείμενο που το είχε εκδώσει ο ίδιος εκτός εμπορίου το 2014 σε 250 αντίτυπα για να το χαρίσει σε αγαπημένους φίλους, ώστε να έχουν κάτι πολύτιμο χαρισμένο από κείνον. Σχεδόν διάσημοι λοιπόν και όλοι όσοι έγιναν αποδέκτες αυτού του δώρου, ειδικά αν είναι ποιητές και ειδικά αν είναι τέτοιοι που θα θελήσουν να μιλήσουν κάποια στιγμή για αυτό το περιστατικό, είτε ποιητικώ τω τρόπω, είτε όχι. Μισοαστεία μισό σοβαρά ο Βλαβιανός αφηγείται μικρές ιστορίες, στα οποία πρωταγωνιστούν γνωστοί Έλληνες ποιητές κυρίως (αλλά όχι μόνο) και στα οποία φέρεται και ο ίδιος να είναι παρών. Πρόκειται για ποιητές που αγαπά και εκτιμά το έργο τους. Ιστορίες στις οποίες αναμειγνύεται άνετα η πραγματικότητα με τη φαντασία. Εικόνες /στιγμιότυπα που κάνουν τον αναγνώστη να χαμογελά, αφού είναι δοσμένες με χιούμορ και γλυκιά ειρωνεία. (Ο Σεφέρης μού έστειλε τον «Ερωτικό λόγο» τον οποίο-λυπάμαι που το λέω-αρνήθηκα να δημοσιεύσω στην Ποιητική.) Ένα ιδιαίτερο και περίεργο κείμενο που δίνει ξανά το στίγμα της ποιητικής του. Ένα κείμενο που μοιραία αποτελεί ένα ακόμα κλειδί που μας δίνει ο δημιουργός του για να προσεγγίσουμε το ύφος και το ήθος του. Σχεδόν διάσημος αυτοαποκαλείται ο ποιητής και κείνο το »σχεδόν» επιτείνει την ειρωνεία. Τον συναντάμε σε όλα τα περιστατικά ανάμεσα σε »διακειμενικούς άλλους», αιώνιους συντρόφους και συνοδοιπόρους, ομότεχνους και εραστές της ποίησης, που γνώρισε είτε μέσω των λέξεών τους και μόνο, είτε μέσω των προσωπικών τους επαφών. Απίθανες εικόνες δίνονται εδώ, απίθανες δηλώσεις ακούγονται, σκέψεις ξεδιπλώνονται που έχουν να κάνουν πιο πολύ με την ανθρώπινη πλευρά των προσώπων που αναφέρονται. Κι οι ποιητές είναι άνθρωποι και κάνουν λάθη, έχουν αγάπες και αδυναμίες. Όλη η Ιστορία της Λογοτεχνίας περνάει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη και μένει ενεός από αυτόν τον Θίασο, αυτήν την παρέλαση ανθρώπων που υπηρέτησαν κυρίως την τέχνη του λόγου. Μέσα από την άτυπη αυτοβιογραφία του ποιητή-αφηγητή, οποίος συνθέτει την ιστορία της ζωής του-όχι μόνο της λογοτεχνικής-με τον πιο παράδοξο τρόπο. Σε πρώτο πρόσωπο και ξεκινώντας συνήθως με το ρήμα, δίνοντας τη δυναμική και το στίγμα της ενέργειας μοιράζεται με τον αναγνώστη τις πολύτιμες εμπειρίες του, τις οποίες πασπαλίζει με ένα έξυπνο πνεύμα. (Κάθισα στα γόνατα του Σολωμού/Είδα τον Κάλβο, Βρέθηκα στο ίδιο καφενείο με τον Παράσχο, Συναντήθηκα με τον Τρικούπη/Επισκέφθηκα τον Φιλύρα/Χάρισα στον Εγγονόπουλο/Είδα τον Ρίτσο /Άκουσα τον Ελύτη/Συζητούσα με τον Τσαρούχη/Πήγα εκδρομή με τον Καρούζο στο Ναύπλιο/Διασταυρώθηκα με τον Χριστιανόπουλο στην Τσιμισκή /Μοιράστηκα το ίδιο ταξί με τον Ασλάνογλου/ Καθώς άκουγα τη Ρουκ ν’ απαγγέλλει…) Αυτά και άλλα βίωσε ή φαντάστηκε ή πόθησε ο ποιητής μας. Αυτά συναποτελούν τη ζωή του όλη, συνθέτουν την πορεία του που ήταν εσωτερική σε ένα μεγάλο μέρος, γιατί αυτό επιτάσσει η σοβαρή ενασχόληση με την ποίηση, είτε τη συγγραφή, είτε τη μετάφρασή της. Σίγουρα πού η αλήθεια και πού το ψέμα λίγη σημασία πλέον έχει. Εκκινώντας πάντα από το υποκείμενο της γραφής, δηλαδή τον ίδιο, τα παντρεύει αυτά μια χαρά ο Βλαβιανός μέσα στο εκτενές έργο του και δεν μιλώ μονάχα για το παρόν εγχείρημα. Τα μαγειρεύει στην κουζίνα του με τρόπο ώστε να καλεί τον αναγνώστη σε διανοητικό-κυρίως γεύμα, μπλεγμένος συνεχώς στο αιώνιο παίγνιο μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας. Και χωρίς να χάνει την ευκαιρία να αναφέρεται στα έργα του ο ίδιος στην διακειμενική του τακτική και διάθεση.Στην ενότητα «Ανθρώπινα, πολύ ανθρώπινα» υπάρχουν καλοστημένα ποιήματα-δοκίμια στα οποία έχω αναφερθεί στην αρχή του κειμένου μου. Ένα πρόσωπο, ένα ιστορικό γεγονός, ένας ξένος ομότεχνος που τον θαυμάζει, μια λεπτομέρεια που του έκανε εντύπωση γίνονται κάθε φορά η αφορμές για να στηθούν σκηνικά, να δοθούν ρόλοι, να υποβληθούν εντυπώσεις. Δεν σε ενδιαφέρει ποια η αλήθεια και ποιο το ψέμα, σε προκαλεί που εισάγεσαι σε μια ανθρώπινη κατάσταση, που πετά από την τρυφερότητα στον κυνισμό, από τη φαντασία στην πραγματικότητα, από το ορατό στο αόρατο, που μεταβαίνει σε ένα άχρονο παρόν, σε μια άλλη ώρα, αυτήν της ποίησης.
Ο ΝΙΛ ΑΡΜΣΤΡΟΝΓΚ ΣΤΟ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ
Με τον τρόπο του Kaναnagh (μέσω του Μurphy)
Καθισμένος αναπαυτικά
στη λευκή πολυθρόνα
δείχνει με το δάχτυλο το φεγγάρι
που έχεις μόλις ανατείλει
πίσω από τον χαμηλό λόφο,
και φωνάζει δυνατά,
με όση δύναμη έχει απομείνει
στο ασθενικό του κορμί:
«Έχω πάει εκεί!
Έχω περπατήσει πάνω της!»
«Ασφαλώς και έχεις πάει»,
απαντά η νοσοκόμα,
«ασφαλώς κι έχεις.
Έλα, πιες το φάρμακό σου τώρα
σαν καλό αγόρι».
Τα παιχνίδια με την πραγματικότητα και τις διαστάσεις της, η σύγκριση αληθινού -μη αληθινού, αλλά και η σύγκρουσή τους απασχολούν τον ποιητή εκτενέστερα στο βιβλίο του Διακοπές στην πραγματικότητα, δείγμα ευρηματικότατας!Η εκτενέστατη σύνθεση «Ανθρώπινα, πολύ ανθρώπινα» με παραπέμπει στο βιβλίο «Βritannica», στιγμιότυπα από ανθρώπινες καταστάσεις που εμμέσως πλην σαφώς οδηγούν σε συμπεράσματα σχετικά με την ουσία του ανθρώπινου είδους.Κλείνοντας, τα έργα του Χ.Β. είναι σαν συγκοινωνούντα δοχεία. Το δρών υποκείμενο είναι πάντα παρών μαζί με την ιστορία και το βλέμμα του και την ψυχή του. Όπως οι πληγές διατρέχουν το σύνολο του έργου του αλλά και η σκέψη πάνω στις πληγές. Και η επεξεργασία πάνω στην οδυνηρή εμπειρία είναι πανταχού παρούσα. Στο «Αίμα Νερό» συναντάμε εικόνες και στίχους από τα Σονέτα, και  είναι κάτι απόλυτα φυσιολογικό για τούτον τον ποιητή. Τα «γερμανικά» ποιήματα της επόμενης ενότητας  με τίτλο «Germanicum» έρχονται να μας παραπέμψουν στο μυθιστόρημά του για τον Χίτλερ και την μακρόχρονη έρευνα σχετικά. (βλ. Συντήρηση Λαιμητόμου/Η σιωπή είναι στάχτη (εβραϊκή). Η αίσθηση μια συνέχειας πνευματικής δίνεται και με την τελευταία ενότητα, την «Αντοχή των ποιητών», που ανάλογη συναντάμε και στις Διακοπές και μας παραπέμπει σε μια μακρά ενασχόλησή του με την δυτική λογοτεχνική παράδοση με μεταφράσεις, μεταγραφές, διακειμενικές τακτικές, που αποτελούν μέρος αναπόσπαστο της συνθήκης της γραφής του.Μπορεί το λευκό του τίτλου να έχει πολλαπλές διαστάσεις και κατευθύνσεις. Και η λευκότητα ως όρος εμπεριέχεται και σε παλαιότερα ποιήματα όπου έχει εκφράσει την ανάγκη μέσω της ποίησης για Φως, καθαρότητα και διαύγεια.Αλλά είναι σίγουρα το λευκό εκείνο που επιλέγει το ποιητικό του προσωπείο για να εκφραστεί. Και μέσω αυτού να υπάρξει ως «ήθος» μέσα στο ψηφιακό  της Νεοελληνικής μας Ποίησης. Το λευκό μπορεί να πενθεί, να τυραννιέται και να τυραννά, να αγωνιά, να θαμπώνει, να ξεχνά, να ελπίζει. Αλλά το κύριο χαρακτηριστικό του πιστεύω είναι πως δεν μπαίνει σε κατηγορίες μαζί με άλλα χρώματα, ή καλύτερα αποτελεί μια κατηγορία από μόνο του. Είναι ανένταχτο!
Αναδημοσίευση από το :fractalart.gr
Advertisements

ΔΟΚΙΜΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ


ΓΡΑΦΕΙ Ο ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ



Η ποίηση και η ζωγραφική είναι τέχνες συγγενικές μεταξύ τους. Ένας όμορφος πίνακας ζωγραφικής μπορεί να εμπνεύσει έναν ποιητή και να γεννηθεί ένα όμορφο ποίημα και ένα όμορφο ποίημα μπορεί να εμπνεύσει ένα ζωγράφο να φτιάξει έναν όμορφο πίνακα.Επειδή, λοιπόν, η ζωγραφική και η ποίηση επηρεάζουν τόσο πολύ η μια την άλλη, τον τελευταίο καιρό εκδίδονται πολλά βιβλία, που περιέχουν ποιήματα και έργα ζωγραφικής. Ένα από αυτά είναι και το βιβλίο, της Ασημίνας Ξηρογιάννη: «Δοκιμάζοντας το ποίημα», που διαβάσαμε πρόσφατα, από τις εκδόσεις “Vakxikon.gr”. Πρόκειται για ένα ολιγοσέλιδο βιβλίο, που περιλαμβάνει δύο ποιήματα και δύο κολάζ.Θα μπορούσε να πει κανείς, πως ένα βιβλίο με μόνο δύο ποιήματα και δύο κολάζ είναι πολύ μικρό και να αναρωτηθεί γιατί να μπει ένας καλλιτέχνης στον κόπο να εκδόσει ένα τόσο μικρό βιβλίο, όμως, έχουμε ξανατονίσει ότι μια έκδοση ενός πολύ μικρού σε μέγεθος βιβλίου, μπορεί να σημαίνει ότι περιλαμβάνει μια ολόκληρη ενότητα, που μπορεί να υπάρξει από μόνη της. Αν ο καλλιτέχνης προσθέσει μερικές σελίδες, τότε μπορεί να χαλάσει το συνολικό αποτέλεσμα. Επίσης, το συγκεκριμένο βιβλίο, αν κρίνουμε από τον τίτλο είναι μια δοκιμή, ίσως, για να ακολουθήσει κάτι μεγαλύτερο, όπως οι νεότεροι τραγουδιστές, που πρώτα κυκλοφορούν ένα cd-single και αργότερα ένα ολόκληρο cd.Τα δύο ποιήματα, που περιλαμβάνονται στο βιβλίο της Ασημίνας Ξηρογιάννη περιγράφουν την ποίηση σε όλες τις εκφάνσεις της κυρίως από τη σκοπιά των ποιητών. Πως αισθάνεται ένας ποιητής, όταν γράφει ένα ποίημα; Ποιες αγωνίες περνάει; Θα διαβαστεί; Δεν θα διαβαστεί; Θα είναι διαχρονικό; Θα ολοκληρωθεί ή θα μείνει μισό; Θα δημοσιευτεί ή θα κλειστεί σε ένα συρτάρι; Θα το καταλάβει ο αναγνώστης; Μήπως, δοθεί λάθος ερμηνεία και ο αναγνώστης νομίσει κάτι άλλο, από εκείνο, που θέλει να πει ο ποιητής; Θα μπορούσε, βέβαια, κάποιος να πει: Και τι μας ενδιαφέρει πως νιώθει ένας ποιητής, όταν γράφει ποίηση; Όμως, αν κρίνουμε από τις ερωτήσεις, που γίνονται στις συνεντεύξεις και στις παρουσιάσεις βιβλίων, μάλλον, υπάρχουν αρκετοί, που ενδιαφέρονται να μάθουν τις αγωνίες του ποιητή. Η Ασημίνα Ξηρογιάννη, λοιπόν, μας δίνει τις απαντήσεις της με τον δικό της ξεχωριστό, ποιητικό τρόπο.Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, το βιβλίο της Ασημίνας Ξηρογιάννη: «Δοκιμάζοντας το ποίημα», εκτός από τα ποιήματα, περιέχει και δύο κολάζ. Θα λέγαμε ότι και τα δύο κολάζ ταιριάζουν στους στίχους, που διαβάζουμε, ιδιαίτερα στο πρώτο χρησιμοποιείται η μουτζούρα και όταν ένας ποιητής δοκιμάζει να γράψει ένα ποίημα, τότε οι μουτζούρες θα είναι πολλές, καθώς ο ποιητής, που περνάει τις αγωνίες, που περιγράφονται στο βιβλίο, δεν μένει ποτέ απόλυτα ικανοποιημένος από τον εαυτό του.Στην αρχή του βιβλίου της Ασημίνας Ξηρογιάννη «Δοκιμάζοντας το ποίημα» υπάρχει μια αφιέρωση: «στους ποιητές που οι λέξεις τους μου γεννούν τις άλλες λέξεις». Σε αυτή την αφιέρωση, υπάρχει όλη η σεμνότητα της ποιήτριας και η βαθιά γνώση, πως στην ποίηση δεν υπάρχουν παρθενογενέσεις. Αν κάποιος γράφει στίχους χωρίς να διαβάζει ποίηση, τότε δεν είναι ποιητής. Η Ασημίνα Ξηρογιάννη έχει διαβάσει πολύ ποίηση και αυτό το έχουμε διαπιστώσει από τη διακειμενικότητα προηγούμενων έργων της, που είχαμε την ευκαιρία να διαβάσουμε, αλλά και από το καινούργιο της βιβλίο, που αναλύσαμε.

ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ /// ΜΕ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ /// ΣΙΓΑ ΜΗΝ ΤΡΕΜΕΙΣ

 
 
ΑΝΘΟΛΟΓΟΣ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ  ΣΤΗΝ ΑΥΓΗ: EYH KOYTΡΟΥΜΠΑΚΗ 



ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ:KATEΡΙΝΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ -ΡΟΥΚ ///  ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ
https://www.vakxikon.gr/%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%af%ce%bd%ce%b1-%ce%b1%ce%b3%ce%b3%ce%b5%ce%bb%ce%ac%ce%ba%ce%b7-%cf%81%ce%bf%cf%85%ce%ba-%ce%bf-%ce%bd%ce%ad%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%bf%ce%b9%ce%b7%cf%84%ce%ae%cf%82/

Tσέσλαφ Μίλος /// Φόβος

Lewis A. Ramsey -father and son


Μετάφραση :Aσημίνα Ξηρογιάννη


«Πατέρα, πού είσαι; To δάσος είναι άγριο,

Υπάρχουν πλάσματα εδώ, οι θάμνοι κουνιούνται.
Οι ορχιδέες εκρήγνυνται με δηλητηριώδη φωτιά,
Ύπουλα χάσματα παραμονεύουν σε κάθε βήμα.

«Πού είσαι, Πατέρα; Eίναι ατελείωτη η νύχτα.
Το σκοτάδι θα είναι αιώνιο.
Οι ταξιδιώτες είναι άστεγοι, θα πεθάνουν από πείνα,
Το ψωμί μας είναι πικρό, και σκληρό σαν πέτρα.

«Η καυτή ανάσα του φρικτού θηρίου
Έρχεται όλο και πιο κοντά, ξερνάει τη μπόχα της.
Πού έχεις πάει, Πατέρα; Γιατί δεν λυπάσαι
Τα παιδιά σου που είναι χαμένα σ’ αυτό το ζοφερό δάσος;

http://www.vakxikon.gr/content/view/2169/11463/  

/ Για την Ανθολογία «Το Θέατρο στην Ποίηση» της Ασημίνας Ξηρογιάννη – γράφει η Άννα Αφεντουλίδου

Φιλολογικά προλεγόμενα
O όρος Ανθολογία, που σημαίνει συλλογή ανθέων, πρωτοχρησιμοποιήθηκε στην ελληνιστική εποχή, για να δηλώσει συλλογές εκλεκτών έργων ή αποσπασμάτων έργων διάφορων συγγραφέων, συχνά με σκοπό παιδαγωγικό ή και λατρευτικό, όπως αναφέρεται στο Λεξικό του Πατάκη. Με έναν τέτοιον ορισμό, ίσως η πιο σημαντική ανθολογία στον Δυτικό κόσμο να είναι η Βίβλος, η οποία αποτελεί μια ετερογενή συλλογή εβραϊκών και χριστιανικών κειμένων γραμμένων κατά τη διάρκεια μιας χιλιετίας.
Οι πρώτες ανθολογίες ήταν συλλογές επιγραμμάτων –όπως ο περίφημος Στέφανοςτου Μελεάγρου του 70 περίπου π.Χ.– και πιο γνωστή η Παλατινή Ανθολογία του Κωνσταντίου Κεφαλά του 10ου μ.Χ. Οι πρώτες ανθολογίες λειτούργησαν και ως μέσο διάσωσης, ως πηγή ενός λογοτεχνικού υλικού που χωρίς αυτές, ίσως δεν θα είχε φτάσει ως εμάς. Στην εποχή της Αναγέννησης παρατηρείται μεγάλη άνθηση του είδους και φτάνοντας στη νεοελληνική λογοτεχνία, την πρώτη ανάλογη έκδοση την έχουμε το 1818 στη Βιέννη (μια επιλογή ανώνυμων στιχουργημάτων φαναριώτικης προέλευσης του Ζήση Δαούτη).
Στον 20ό αι. οι ανθολογίες πληθαίνουν και είναι διαφόρων ειδών: γενικές, θεματικές, τοπικές ή ατομικές. Η κατάταξη συνήθως ακολουθεί τη χρονολογική σειρά ή την αλφαβητική σειρά των δημιουργών σε μια ακολουθία που διέπει όλο το εύρος της ανθολόγησης ή κάποιων υποενοτήτων της. Εμφανίζονται ανθολογίες, οι οποίες έχουν ως αίτημα να δείξουν την ιστορική εξέλιξη της ποίησης, όπως η κλασική πλέον Ποιητική Ανθολογία του Λίνου Πολίτη ή των Αποστολίδη, ή την ιστορική εξέλιξη της λογοτεχνίας γενικότερα, όπως η Ανθολογία των εκδόσεων Σοκόλη. Υπάρχουν πιο «ειδικές», όπως του Τέλλου Άγρα για τους νέους ποιητές ή των Υπερρεαλιστών της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου ή μιας λογοτεχνικής γενιάς, όπως της Γενιάς του ’70 του Δ. Αλεξίου ή και θεματολογικές, όπως επί παραδείγματι, ερωτικές ή ανθολογίες από το έργο ενός ποιητή, όπως του Ρίτσου από τη Χ. Προκοπάκη και την Α. Μακρυνικόλα ή μιας πιο περιορισμένης χρονικής περιόδου για παράδειγμα των ετών 1965-1980 του Αλέξη Ζήρα ή των ετών 1980-1997 του Ε. Γαραντούδη. Ανθολογίες που προσπαθούν να παρακολουθήσουν το ανάπτυγμα ενός ποιητικού είδους μιας ευρύτερης περιόδου, όπως της έννοιας του ποιητικού λυρισμού από το 1900 έως το 2000 στη Σκοτεινή Ρίζα της Γεωργίας Λαδογιάννη. Ή και Σειρές Ανθολογιών των καλύτερων, σύμφωνα με το αισθητικό κριτήριο του ανθολόγου τους, ποιημάτων μιας εκδοτικής χρονιάς, όπως αυτές που επί χρόνια επιμελούνταν ο Τάσος Κόρφης.
Θεματικές Ανθολογίες
Έντονη τάση των τελευταίων δεκαετιών αποτελεί η συγκρότηση Ανθολογιών με ένα πολύ ειδικό θέμα, όπως ποιήματα, για παράδειγμα, που αναφέρονται στο Δάσος ή με κείμενα που πολλές φορές ζητούνται και ως «παραγγελία» από τους συγγραφείς, ώστε να καταπιάνονται με ένα προαναγγελόμενο ειδικό θέμα π.χ. την κρίση ή με προϋπόθεση να έχουν αναφορά κάποιων πολύ συγκεκριμένων εννοιών ή και λέξεων ακόμη.
Το ενδιαφέρον γύρω από τις ανθολογίες αυτές τις, τρόπον τινά, πιο στενά θεματικές, προκύπτει κυρίως από τα εισαγωγικά τους σημειώματα, εκεί δηλαδή, όπου προσδιορίζεται όχι μόνο η διαιρετική βάση, αλλά κυρίως τα κριτήρια επιλογής και κατάταξης που αφορούν διαπιστώσεις ερμηνευτικές ή και αξιολογικές, τάσεις είτε της εποχής είτε μιας ομάδας δημιουργών και προ πάντων διαφοροποιήσεις αναφορικά με τα γενικότερα χαρακτηριστικά του έργου των ανθολογουμένων.
Θέατρο και ποίηση
Αν θελήσουμε να εξετάσουμε το θέμα της Ανθολογίας της Ασημίνας Ξηρογιάννη, τη σχέση δηλαδή του θεάτρου με την ποίηση, όλοι γνωρίζουμε την κοινή γενεαλογική καταγωγή τους, τουλάχιστον για την ευρωπαϊκή παράδοση. Το θέατρο προήλθε από την εξέλιξη αλλά και τη συνάντηση της επικής και λυρικής ποίησης στην αρχαϊκή και κλασική περίοδο της ελληνικής αρχαιότητας, που έδωσε το βασικό εκφραστικό εργαλείο στη δραματική έκφραση, το οποίο και διατηρήθηκε επί αιώνες. Μόλις τον 18ο αι. έχουμε θεατρικά έργα, τα οποία έπαψαν να εκφράζονται με τον ποιητικό και μάλιστα έμμετρο λόγο ή/και έναν λόγο που ήταν γενικότερα δέσμιος συγκεκριμένων και αρκετά περιοριστικών μορφολογικών χαρακτηριστικών.
Από εκεί κι έπειτα το θέατρο αποκτά σταδιακά τα μορφολογικά χαρακτηριστικά ενός ελευθερωμένου από περιορισμούς λόγου, με έντονα τα στοιχεία της προφορικότητας και πέρασε από διάφορες τάσεις και φάσεις, όπως και άλλες μορφές τέχνης πέρασαν, άλλοτε με αίτημα την πιστή αναπαράσταση της πραγματικότητας και άλλοτε την υπονόμευση της αληθοφάνειας ή της όποιας επιδίωξης «ρεαλισμού».
Στην εποχή της μετανεωτερικότητας, που οι οριοθετήσεις αλλάζουν και τα διακριτά πεδία τείνουν να αλληλοκαλύπτονται ή και να αλληλοδιαχέονται, το θέατρο επανέρχεται στην ποίηση και στην πεζογραφία −χρησιμοποιώντας ωστόσο και αφηγηματικές τεχνικές από τον κινηματογράφο, το βίντεο ή και τα ψηφιακά μέσα− επανιδρύοντας τον σκηνικό χώρο και χρόνο, την αφηγηματική ροή με τους νέους όρους μιας σχεδόν απόλυτης σχετικότητας. Αφού διανύθηκε μια περίοδος, όχι και τόσο μεγάλη −αν αναλογιστούμε τη διάρκεια του έμμετρου παρελθόντος του θεάτρου− διαπιστώνουμε ότι υπάρχει σήμερα μια τάση επαναφοράς στη θεατρική αναπαράσταση έργων που δε γράφτηκαν με αυτό το αίτημα, όπως μυθιστορήματα ή ποιητικές συνθέσεις.
Από την άλλη πλευρά, έχουμε ποιητικά ή/και πεζογραφικά κείμενα με έντονη «θεατρικότητα», έργα δηλαδή που έχουν έντονο διαλογικό χαρακτήρα ή τη μορφή δραματικού μονολόγου ή που προτάσσουν σχόλια για τον τόπο, τον χρόνο και τα πρόσωπα εν είδει σκηνικών οδηγιών.
Στοίχιση περιεχομένων
Βλέποντας τα περιεχόμενα της συγκεκριμένης Ανθολογίας, καταμετρούμε 55 ποιητές και ποιήτριες ηλικίας από 97 έως και 25 ετών με την πλειοψηφία τους να κυμαίνεται στην κρίσιμη ηλικία των 45 έως 60, δηλαδή μιας ηλικιακής ωριμότητας που, ενώ έχει δώσει τα βασικά χαρακτηριστικά των ποιητικών θεωρημάτων, ωστόσο αυτά δεν έχουν ακόμη πλήρως αναπτυχθεί, έτσι ώστε να μπορούμε με βεβαιότητα να βάλουμε το οριστικό τους πρόσημο. Και από τους/τις ποιητές/ποιήτριες αυτούς/αυτές επιλέγονται ποιήματα που έχουν συνάφεια με το θέατρο, μια συνάφεια, η κλίμακα της οποίας καταλαμβάνει ένα πολύ μεγάλο εύρος. Κυμαίνεται από τη χρήση της θεατρικής σύμβασης π.χ. μιας διαλογικής σκηνής, από τη χρήση θεατρικών προσωπείων, όπως γνωστών από το θέατρο ηρώων: ο Οιδίποδας, η Μήδεια, ο Άμλετ, έως την αναφορά θεατρικών τόπων, τρόπων, μέσων και μηχανημάτων, όπως το παρασκήνιο, η μάσκα, το κοστούμι ή και την εμφάνιση λέξεων από το θεατρικό οπλοστάσιο, σε εκφραστικά σχήματα, όπως μια παρομοίωση, μια μετωνυμία ή μια συνεκδοχή.
Δια-τακτική ιδιομορφία
Η εισαγωγή του βιβλίου περιέχει το κριτήριο της ανθολόγου, το οποίο επεξηγείται ως ένα ερμηνευτικό νήμα, που συνδέει τα επί μέρους ποιητικά κείμενα μεταξύ τους. διαμορφώνοντας τη δική της εκδοχή σε ένα ερμηνευτικό αφήγημα, το οποίο χτίζει εκ νέου μια υποκειμενική αφήγηση σχετική με το θέατρο. Διακινδυνεύοντας δηλαδή μια κατάταξη μη αλφαβητική ή χρονολογική, με εσωτερική διάρθρωση και λογική που άπτεται της νοηματικής και μορφολογικής συνάφειας −ήτοι ενός δυνάμει ερμηνευτικού και άρα σε μεγάλο βαθμό υποκειμενικού άξονα− δημιουργεί μια διαλογική πλαισίωση, ένα θεατρικό περικείμενο, όπου τα επί μέρους κείμενα διαλέγονται, αφήνοντας μ’ αυτόν τον τρόπο το καθένα τους ένα διαφορετικό στίγμα, σαν να αναδημιουργείται από την αρχή ένα ποιητικό αφήγημα, που μιλά για το θέατρο, τις συμβάσεις, τα στερεότυπα, την παράδοση και τα εργαλεία του.
Σε μια ανθολογία συνήθως, κυρίως εκεί, όπου η διάταξη είναι αλφαβητική, ο αναγνώστης ακολουθεί στην περιδιάβασή του μια σειρά που του πηγαίνει περισσότερο, παρ-ακολουθώντας τα σήματα των τίτλων που ξεκλειδώνουν νοήματα ή υποδηλώνουν υποσχέσεις που άλλοτε τηρούνται και άλλοτε όχι. Στην Ανθολογία της Ασημίνας Ξηρογιάννη τα πράγματα όμως είναι διαφορετικά. Τα ποιήματα οφείλουν να διαβαστούν με τη συγκεκριμένη σειρά κατάταξης. Αλλιώς τα σήματά τους συγχέονται δημιουργώντας απορίες, εμπόδια ή και αμηχανία κατά την ανάγνωση.
Ανα-στοχαστική ανά-γνωση
Μετά την ανάγνωση των ποιημάτων, ακολουθώντας το νήμα που μάς υποδεικνύει η Εισαγωγή, αναζητούμε με μια νέα οπτική τις απαντήσεις στα τρία θεμελιακά ερωτήματα των ανθολογητικών εκδόσεων: γιατί γίνονται; πώς; και για ποιον;
Αλλά, για να μπορέσουμε να απαντήσουμε πρέπει πρώτα να κινηθούμε στο δεύτερο επίπεδο ερωτημάτων που γέννησε η ανάγνωση: Τι εννοούμε όταν μιλάμε σήμερα για τη σχέση της ποίησης με το θέατρο: τις εμφανίσεις του θεάτρου ως είδους τεχνικής, ως σημαινομένου, ως ειδολογικού ή θεαματικού φορέα μιας κοινής αντίληψης; Ή/και πώς προσλαμβάνουν οι ποιητές/ποιήτριες την θεατρική παράδοση που μας κληροδότησε τεχνικές αλλά και μορφές ηρώων που έγιναν αρχετυπικά σύμβολα;
Τα ίδια τα ποιητικά κείμενα μάς δίνουν τις δικές τους απαντήσεις, απαντήσεις που συναρτώνται με το βαθμό της αρχικής τους –εννοώ εκτός της Ανθολογίας− συνάφειας με τη θεατρική σύμβαση ή το θεατρολογικό τους περιεχόμενο. Ωστόσο το παζλ ολοκληρώνεται μόνο στο Επίμετρο της επιμελήτριας Αγγέλας Γαβρίλη, με τίτλο «χαρτί και σανίδι». Αντιγράφω από τη σ. 153:
Από σελίδα σε σελίδα βλέπουμε μια θεατρική παράσταση να στήνεται και να εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας με θεατρικούς ήρωες τα ίδια τα ποιήματα , το καθένα με τον δικό του μοναδικό ρόλο και ηθοποιούς τους συμμετέχοντες ποιητές και ποιήτριες. Και σχεδόν αντιλαμβανόμαστε διαισθητικά τα όσα διαδραματίζονται στα παρασκήνια της θεατρικής σκηνής που δημιουργεί αυτός ο τόμος: τις αλλαγές κοστουμιών, την ένδυση των προσωπείων, τις ετοιμασίες των ηθοποιών πριν ανέβει η αυλαία για να υποδυθούν τον ρόλο τους…(και κατά μια έννοια ο τίτλος αυτού του σημειώματος είναι μια ευχή: είθε να έχουμε όλοι την τύχη να δούμε αυτή την ανθολογία να ζωντανεύει στη σκηνή ενός θεάτρου, περνώντας από το χαρτί στο σανίδι…)
Επιλογίζοντας
Στο «Θέατρο στην Ποίηση» επομένως δεν έχουμε μια Ανθολογία με συμβατικές γραμματολογικές απαιτήσεις. Έχουμε ένα ποιητικό ανάγνωσμα που τείνει να αναδημιουργείται ως ένα σκηνοθετημένο διαλογικό παιχνίδι, με οριζόντια διάταξη τη σκηνοθετική του γραμμή και κάθετες διατομές τα διαφορετικά ποιητικά θεωρήματα φωνών που διαλέγονται άλλοτε συμφιλιωτικά άλλοτε εριστικά ή/και εμφύλια, οδηγώντας σε ένα ατελές τέλος, μια που για να ολοκληρωθεί πρέπει να παρασταθεί. Αυτός ο ιδιόμορφος χαρακτήρας γεννά ειρωνικούς ελιγμούς που αποτρέπουν από την μονοθεματική περιστροφή, κάποιες στιγμές φαίνεται σαν να ανακύπτουν οχυρά περιφράγματα, δημιουργώντας απορίες ή/και ενστάσεις, τις περισσότερες φορές ωστόσο ρίχνουν γέφυρες που εξυπηρετούν τη δραματική οικονομία.
Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ.

ΝΕΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ /// [ Εμβόλιμον, τ. 85-86, Χειμ. – Άνοιξη 2018 – Περιεχόμενα ]

Ποίηση: Ολυμπίας Καράγιωργα – Θοδωρή Σαρηγκιόλη – Αντωνίας Μποτονάκη – Χρύσας Βλάχου – Νίκου Κατσαλίδα – Κώστα Θ. Ριζάκη – Γιώργου Χ. Θεοχάρη

Ξένη ποίηση: Mark Strand (μτφρ. Ασημίνα Ξηρογιάννη) – Harold Norse (πρόλογος και μτφρ. Αχιλλέας Κατσαρός)

Πεζογραφία: Νίκης Τρουλλινού – Γιώργου Χ. Στεργιόπουλου –– Έλενας Στριγγάρη – Τίνας Κουτσουμπού

Δοκιμιακά κείμενα: Harold Bloom (μτφρ. Άννα Κουστινούδη) – Αλέκου Ε. Φλωράκη

Συνομιλίες: Άννα Αφεντουλίδου – Μαρία Κουλούρη και Κώστας Λιννός – Άννα Γρίβα

Συνέντευξη: ο Γιώργος Αράγης στην Αντωνία Γουναροπούλου

Βιβλίων επισκέψεις: η Άννα Αφεντουλίδου για την Ασημίνα Ξηρογιάννη ,ο Άγγελος Ξένος και η Χριστίνα Βέικου για την Δήμητρα Σκαύδη – η Χριστίνα Καραντώνη για την Κατερίνα Σχινά – ο Παρμενίων Μπώλος για τους Κώστα Θ. Ριζάκη και Γιώργο Χ. Θεοχάρη – η Βασιλική Φυτώκα για τον Φοίβο Ι. Πιομπίνο – η Λίνα Φυτιλή για τον Σάββα Καράμπελα – ο Δημήτρης Νικολόπουλος για την Πατριτσια Κολαϊτη – η Μαρία Μαρκαντωνάτου για την Γιώτα Αργυροπούλου – η Ελένη Ηλιοπούλου Ζαχαροπούλου – για τον Κωνσταντίνο Μπούρα – η Λίλια Τσούβα για τον Αντώνη Σκιαθά – η Σούλα Οικονομίδου για τον Βαγγέλη Αυδίκο – ο Αλέξης Ζήρας για την Άννα Αφεντουλίδου

Επιστολογραφία: Επιστολή του Σταύρου Βαβούρη στην Ελπίδα Βαρθολομάτου – Γεωργοπούλου

Εικονογράφηση: Νίκος Οικονομίδης

Κείμενα για τον Νίκο Κατσαλίδα: Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος – Επίσκοπος Αφρικής Νικηφόρος – Μαριγώ Αλεξοπούλου – Σωτήρης Π. Βαρνάβας – Γιώργος Βέης – Νίκος Βλαχάκης – Νίκος Γαζέπης – Γιώργος Γιακουμής – Χρήστος Αρμάντο Γκέζος – Γιώργος Γώτης – Γιώργος Δελιόπουλος – Γιάννης Ζαρκάδης – Απόστολος Ζώτος – Ελένη Ηλιοπούλου Ζαχαροπούλου – Νίκος Θαλασσινός – Γιώργος Χ. Θεοχάρης – Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης – Διονύσης Καρατζάς – Νατάσα Κεσμέτη – Δημήτρης Κόκορης – Μένης Κουμανταρέας – Κατερίνα Κούσουλα – Ηλίας Κουτσούκος – Χλόη Κουτσουμπέλη – Κώστας Κρεμμύδας – Πάνος Κυπαρίσσης – Γεωργία Λαδογιάννη – Βασίλης Λεβαντίδης – Στέλιος Θ. Μαφρέδας – Αλεξάνδρα Μπακονίκα – Ηρώ Νικοπούλου – Τζίνα Ξυνογιαννακοπούλου – Χρίστος Παπαγεωργίου – Βασιλική Πιτούλη – Τάσος Πορφύρης – Θεοδόσης Πυλαρινός – Κώστας Θ. Ριζάκης – Σωτήρης Σαράκης – Μαρία Σκιαδαρέση – Βαγγέλης Τασιόπουλος – Κυριάκος Χαραλαμπίδης – Κώστας Χατζηαντωνίου – Χάρης Ψαρράς

ΛΕΣΧΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

 
Γράφει η Ασημίνα Ξηρογιάννη (Αναδημοσίευση από το vakxikon.gr)
Δεν είναι κάτι που συναντάμε μόνο στην Ελλάδα. Αντίθετα έχει τεράστια διάδοση σε όλη την Ευρώπη (κυρίως στη Δυτική), αλλά και την Αμερική. Και στη χώρα μας τα πράγματα είναι σε καλό δρόμο, αφού υπάρχει και εδώ ενδιαφέρον.Θέμα πάντα τα βιβλία και απαραίτητη προυπόθεση για μια καλή λειτουργία είναι να υπάρχουν κανόνες που θα έχουν τεθεί από τον συντονιστή, αλλά θα αποδέχονται και τα μέλη. Ο σεβασμός των κανόνων πρέπει να είναι δεδομένος, διότι αυτός θα εξασφαλίσει όλα τα κέρδη και τα οφέλη που θα προέλθουν από αυτήν τη δημιουργική διαδικασία. Γιατί είναι δημιουργικό να συζητάς για βιβλία και να κάνεις παράλληλες δράσεις με αφορμή αυτά. Π.χ. αν διαβάζεις ένα θεατρικό βιβλίο, ίσως δεις και την παράσταση που το αφορά. ‘Η αν διαβάζεις ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, ίσως θα πρέπει να δεις και την ενδεχόμενη κινηματογραφική του μεταφορά και να τα συγκρίνεις. Η κουβέντα για βιβλία φέρνει κοντά τους ανθρώπους. Αυτήν την ώρα που διαρκεί η λέσχη παραμερίζεις τα προσωπικά σου και στέκεσαι μόνο στα περιεχόμενα των βιβλίων, βυθίζεσαι, συμφωνείς, νιώθεις, αντιλέγεις, ταξιδεύεις, εμπνέεσαι, σκέφτεσαι. Και όλο αυτό γίνεται όχι επιπόλαια, αλλά μαζί με τους συνοδοιπόρους σου, μπαίνεις στη διαδικασία να το απολαύσεις και να οδηγηθείς σε νέα μονοπάτια.Δεν πρόκειται απλά για μια παρέα που βγαίνει βόλτα και συζητά για βιβλία. Πρόκειται για ανθρώπους που συναντιούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα για έναν συγκεκριμένο σκοπό και πολλάκις σε συγκεκριμένο μέρος και σε συγκεκριμένη ώρα. Συνήθως 10 με 15 μέλη είναι ο ιδανικός αριθμός για μια τέτοια λέσχη, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα για συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων.Μπορεί η λέσχη να καταπιάνεται με ένα συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος. Π.χ Λέσχη Ποίησης, Λέσχη Πεζογραφίας, Λέσχη Ανάγνωσης Θεατρικών έργων κ.α. Μπορεί όμως να ονομάζεται Λέσχη Ανάγνωσης Λογοτεχνίας γενικά και κάθε φορά να εναλλάσσονται τα είδη των βιβλίων που θα διαβάζονται ώστε να υπάρχει ποικιλία και να εναλλαγή ενδιαφέροντος.Μπορούν να προκύψουν πολύ όμορφα πράγματα από μία λέσχη, να γίνουν και επιπλέον δράσεις και δραστηριότητες ή projects (εκθέσεις, εκδρομές, εξορμήσεις, συναντήσεις με συγγραφείς) με αφορμή αυτές τις συναντήσεις στις οποίες πρόσωπο-κλειδί είναι ο λεγόμενος συντονιστής που συνήθως είναι και ο ιδρυτής της λέσχης.Ο συντονιστής έχει πολύ σημαντικό και ουσιαστικό ρόλο είναι η αλήθεια. Δεν ενεργεί αυταρχικά, αλλά είναι απαραίτητος για να ενορχηστρώνει την κατάσταση, να βάζει όρια, να προτείνει, να εποπτεύει, να διασφαλίζει την τήρηση των κανόνων της λέσχης σε συνεργασία πάντα με τα μέλη με τα οποία οφείλει πάντα να συνδιαλέγεται και να συνομιλεί. Μπορεί να φτιάχνει λίστες με βιβλία και να τα προτείνει προς συζήτηση. Μπορεί να προτείνει δράσεις ή συνεργασίες με Βιβλιοθήκες και Φορείς.Το θετικό της ιστορίας είναι ότι προάγεται η φιλαναγνωσία, πριμοδοτείται η αγάπη για το βιβλίο, έρχονται κοντά άνθρωποι με παρόμοια ενδιαφέροντα. Kαι αντίστροφα, η αγάπη για το βιβλίο μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία φιλικών προς αυτό περιβαλλόντων .Όλα αυτά είναι σπουδαία αν αναλογιστεί κανείς και τις λέσχες τις παιδικές. Ανοίγουν δρόμους και μπορούν να ξεκινούν από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού ακόμα. Μπορούν και να συνδυάζονται και με εικαστική παρέμβαση ή θεατρική εμψύχωση για να είναι πιο διασκεδαστικές. Nα δοθεί ένα όνομα στη Λέσχη είναι απαραίτητο, να έχουν τα παιδιά σημείο αναφοράς, είναι μέρος του γενικότερου «παιχνιδιού»Και οι έφηβοι χρειάζεται όμως να καταπιστούν με κάτι τέτοιο για άλλους λόγους. Εδώ μπορεί να γίνει χρήση του διαδικτύου, καθώς και του τύπου και του ραδιοφώνου. Ο έφηβοι χρειάζονται δρόμους, ερεθίσματα, πρότυπα για να προσανατολιστούν, να προχωρήσουν. Μια λέσχη καλοσχεδιασμένη και ενθαρρυντική μπορεί να τους βοηθήσει να θέσουν ερωτήματα, να απαντήσουν σε ήδη υπάρχοντα, να πάρουν ενδεχομένως το δρόμο της αυτογνωσίας, ή εν πάσει περιπτώσει να δουν μέσα τους, να μάθουν να σκέφτονται και να κάνουν κινήσεις εποικοδομητικές για το δικό τους αύριο.Το σχολείο, το Εκπαιδευτικό σύστημα οφείλει να τα στηρίζει όλα αυτά. Ωστε να μην είναι η μάθηση στείρα και στεγνή. Ούτε η διαδικασία επίπονη και αποκρουστική. Θα μπορούσαν οι λέσχες να γίνουν θεσμός και στη χώρα μας χωρίς να έχουν κάτι το υποχρεωτικό ή πιεστικό. Αλλά να είναι δομημένες με τέτοιο έξυπνο τρόπο ώστε να προάγουν τις γνώσεις και τα ενδιαφέροντα, τη φαντασία, την πνευματικότητα και την ευρηματικότητα των μαθητών.

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ /// ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ///ΣΑΝΤΙΤΟΝ /// ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΟΒΑΛΤΙΟ

  Το Λεξικοπωλείο (Στασίνου 13,Πλατεία Προσκόπων ,Παγκράτι) και οι Εκδόσεις Κοβάλτιο σας προσκαλούν
στην παρουσίαση -συζήτηση για το χρήμα και την έμφυλη ταυτότητα
  με άξονα την έκδοση του συλλογικού τόμου «Περί χρήματος»
    και του μυθιστορήματος «Σάντιτον» της Τζέιν ‘Ωστιν.
Για τα βιβλία θα μιλήσουν οι:
 
Δημήτρης Χαρίτος (ποιητής-κριτικός κινηματογράφου)
και Ασημίνα Ξηρογιάννη (ποιήτρια -κριτικός λογοτεχνίας)
***

ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Το θέατρο στην Ποίηση » (Μomentum 2017

Η δεύτερη παρουσίαση της Ανθολογίας με θέμα «Το θέατρο στην Ποίηση » (Μomentum 2017) πραγματοποιήθηκε στο Βlack Duck ,τη Δευτέρα 29 Ιανουαρίου 2018 ,στις 6.30 μ.μ

Την εκδήλωση προλόγισε εκ μέρους των εκδόσεων η Αγγέλα Γαβρίλη.Σχετικά με το βιβλίο εισηγήθηκε η ποιήτρια και κριτικός λογοτεχνίας Αννα Αφεντουλίδου.
Στη συνέχεια ,ποιητές του τόμου διάβασαν ποίηματά τους:
Tίτος Πατρίκιος ,Στάθης Κουτσούνης, Ασημίνα Ξηρογιάννη,’Αννα Γρίβα,Χάρης Μελιτάς,Βαγγέλης Αλεξόπουλος,Μαρία Κουλούρη ,Εσμεράλδα Γκέκα και ο κύπριος ποιητής Γιώργος Μοράρης.Διαβάστηκαν ποιήματα των :Σπύρου Βρεττού και Γιάννη Στίγκα.
Τον συντονισμό της εκδήλωσης έκανε η ανθολόγος του τόμου ,ποιήτρια Ασημίνα Ξηρογιάννη.

Τίτος Πατρίκιος /Ασημίνα Ξηρογιάννη

***

φωτό Γ.Ρ.

***
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΝ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑΣ « ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ»[ΣΤΟ ΜΟΝΚ,15 Ιουνίου 2017]

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Διώνη ΔημητριάδουΤο δρώμενο της ψυχής πάνω και κάτω από τη σκηνή, Περιοδικό «Θράκα», 16.12.2017


Απόστολος ΘηβαίοςΛίγη φθορά για γούρι/ Το θέατρο στην ποίηση, http://www.vakxikon.gr, Δεκέμβριος 2017


Χριστίνα ΛιναρδάκηΤο θέατρο στην ποίηση, «Fractal», Οκτώβριος 2017


Κατερίνα ΘεοδωράτουΤο θέατρο στην ποίηση, diastixo.gr, 5.7.2017


Στέφανος ΞένοςΗ ποίηση στο θέατρο, http://www.diavasame.gr, Ιούλιος 2017

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ /// ΖΗΤΩ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ του ΚΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΥ

Oι εκδόσεις Βακχικόν  σας προσκαλούν
την Πέμπτη 15 Φεβρουαρίου 2018
στις 20:00
στo Polis art cafe
(Πεσμαζόγλου 5,Αίθριο Στοάς Βιβλίου)
στην παρουσίαση του θεατρικού έργου
ΖΗΤΩ  Ο  ΑΝΘΡΩΠΟΣ 
του Κώστα Γραμματικόπουλου
ΠΡΟΛΟΓΙΖΕΙ
 
η Παναγιώτα Μπλέτα,συγγραφέας -διανοήτρια
Θα μιλήσουν οι:
Aθανάσιος Βαβλίδας,συγγραφέας ,κριτικός
Ασημίνα Ξηρογιάννη,συγγραφέας,μεταφράστρια,κριτικός
Αποσπάσματα θα διαβάσουν οι ηθοποιοί:
Hλίας Λογοθέτης και Μαρία Ζαχαρή